താഴെ അഗാധമായ താഴ്‌വര, മുന്നിൽ ചെങ്കുത്തായ പാറ; ഹരിഹർ കോട്ട നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു!

സാഹസിക സഞ്ചാരികളുടെയും ട്രെക്കേഴ്സിന്റെയും പ്രിയപ്പെട്ട താവളമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ നാസിക് ജില്ലയിലുള്ള ‘ഹരിഹർ ഫോർട്ട്’ (Harihar Fort). ലംബമായി കുത്തനെ നിൽക്കുന്ന പാറയിൽ കൊത്തിയെടുത്ത 80 ഡിഗ്രി ചരിവുള്ള പടവുകളാണ് ഈ കോട്ടയെ ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും സാഹസികവും മനോഹരവുമായ ട്രെക്കിംഗ് ഡെസ്റ്റിനേഷനാക്കി മാറ്റുന്നത്.

നെഞ്ചിടിപ്പേറ്റുന്ന ആ 80 ഡിഗ്രി പടവുകൾ

സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3,676 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഹരിഹർ കോട്ടയുടെ പ്രധാന ആകർഷണം അതിന്റെ പടിക്കെട്ടുകൾ തന്നെയാണ്. കുത്തനെയുള്ള പാറയിൽ കൈകൾ പിടിക്കാനുള്ള ചെറിയ കുഴികളും (Hand-holds) കാലുകൾ വെക്കാനുള്ള പടികളും മാത്രമാണുള്ളത്. താഴേക്ക് നോക്കിയാൽ അഗാധമായ താഴ്‌വര. ഒരു ചെറിയ അശ്രദ്ധ പോലും വലിയ അപകടത്തിന് കാരണമായേക്കാവുന്ന ഈ പടവുകൾ കയറുന്നത് സഞ്ചാരികളിൽ ഒരേസമയം ഭയവും അതിലേറെ ആവേശവും നിറയ്ക്കുന്നു. മൺസൂൺ കാലത്ത് പെയ്യുന്ന മഴയിൽ ഈ പടവുകൾ ഈർപ്പമുള്ളതാകുമ്പോൾ ട്രെക്കിംഗിന്റെ കാഠിന്യം ഇരട്ടിയാകും.

കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലെ ചരിത്രക്കാഴ്ചകൾ

മറാത്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രമുറങ്ങുന്ന ഹരിഹർ കോട്ടയ്ക്ക് മുകളിൽ എത്തിയാൽ ലഭിക്കുന്ന കാഴ്ചകൾ യാത്രയിലെ എല്ലാ ക്ഷീണവും മാറ്റുന്നതാണ്. ട്രെക്കിംഗ് പൂർത്തിയാക്കി മുകളിലെത്തുമ്പോൾ മനോഹരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളാണ് സഞ്ചാരികളെ കാത്തിരിക്കുന്നത്.

• ഹനുമാൻ, ശിവൻ വിഗ്രഹങ്ങൾ: കോട്ടയുടെ മുകളിൽ ഒരു ചെറിയ ക്ഷേത്രവും വിഗ്രഹങ്ങളുമുണ്ട്.

• ശുദ്ധജല തടാകം: കനത്ത ചൂടിലും വറ്റാത്ത മനോഹരമായ ഒരു ചെറിയ കുളം കോട്ടയുടെ മുകളിലുണ്ട്.

• സൈനിക സംഭരണശാലകൾ: പഴയ കാലത്ത് ആയുധങ്ങളും ഭക്ഷണസാധനങ്ങളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഗുഹകളും ഇവിടെ കാണാം.

സഞ്ചാരികൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ (Travel Tips):

1. ശാരീരികക്ഷമത പ്രധാനം: ഈ ട്രെക്കിംഗ് എല്ലാവർക്കും അനുയോജ്യമല്ല. ഉയരങ്ങളെ ഭയമുള്ളവരും (Acrophobia) ശാരീരിക ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവരും ഈ യാത്ര ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.

2. ശരിയായ ഗ്രിപ്പുള്ള ഷൂസ്: കുത്തനെയുള്ള പാറകളിൽ വഴുതാതിരിക്കാൻ മികച്ച ഗ്രിപ്പുള്ള ട്രെക്കിംഗ് ഷൂസ് നിർബന്ധമായും ധരിക്കണം.

3. ആവശ്യത്തിന് വെള്ളം കരുതുക: കോട്ടയ്ക്ക് മുകളിൽ ഭക്ഷണശാലകളോ മറ്റ് സൗകര്യങ്ങളോ ഇല്ല. അതിനാൽ ആവശ്യത്തിന് കുടിവെള്ളവും ലഘുഭക്ഷണങ്ങളും കൈയിൽ കരുതണം.

എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം?

നാസിക്കിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 40 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഹരിഹർ ഫോർട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നാസിക്കിൽ നിന്നോ ഇഗത്പുരിയിൽ നിന്നോ ബസ് മാർഗ്ഗമോ ടാക്സി വഴിയോ കോട്ടയുടെ ബേസ് ക്യാമ്പായ ‘നിർഗുഡ്പഡ’ (Nirgudpada) ഗ്രാമത്തിൽ എത്തിച്ചേരാം. അവിടെ നിന്നാണ് ട്രെക്കിംഗ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ആഡ്രെനാലിൻ റഷ് ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ഏത് സഞ്ചാരിക്കും ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും അനുഭവിച്ചറിയേണ്ട ഒന്നാണ് ഹരിഹർ കോട്ടയിലേക്കുള്ള ഈ യാത്ര.