ഓൺലൈനിലോ കടയിലോ പോയി ഏറെ നാളായി കാത്തിരുന്ന് ഒരു കിടിലൻ പാന്റോ ഡ്രസ്സോ നിങ്ങൾ വാങ്ങി എന്ന് കരുതുക. കളറും ഫിറ്റിംഗുമെല്ലാം ഗംഭീരമാണ്. പക്ഷേ, കൈ ഒന്ന് വെറുതെ താഴ്ത്തിയപ്പോഴാണ് ആ വലിയ സത്യം നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നത്; അതിൽ പോക്കറ്റില്ല! അല്ലെങ്കിൽ പേരിന് മാത്രം തുന്നിവെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ‘ഡമ്മി പോക്കറ്റ്’. നിങ്ങളുടെ ഫോണോ പണമോ വെക്കാൻ പോക്കറ്റില്ലാത്ത വസ്ത്രങ്ങളെ ശപിക്കുന്നവരാണ് ഇന്നത്തെ ഭൂരിഭാഗം സ്ത്രീകളും. എന്നാൽ വസ്ത്രങ്ങളിലെ ഈ ചെറിയ പോക്കറ്റുകൾക്ക് പിന്നിൽ വളരെ രസകരവും അല്പം ലിംഗവിവേചനപരവുമായ ഒരു വലിയ ചരിത്രമുണ്ടെന്ന് എത്രപേർക്കറിയാം?
1600-കൾക്ക് മുൻപ്: പോക്കറ്റില്ലാത്ത കാലത്തെ സമത്വം
ഇന്നത്തെപ്പോലെ വസ്ത്രങ്ങളിൽ തുന്നിച്ചേർത്ത പോക്കറ്റുകൾ 1600കൾക്ക് മുൻപ് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അക്കാലത്ത് സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും തങ്ങളുടെ പണവും മറ്റു സാധനങ്ങളും സൂക്ഷിക്കാൻ ചെറിയ തുകൽ അല്ലെങ്കിൽ തുണി സഞ്ചികൾ അരയിൽ കെട്ടിയോ ബെൽറ്റുകളിൽ തൂക്കിയോ ആണ് നടന്നിരുന്നത്. ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും നാണയങ്ങളും വിലപിടിപ്പുള്ള വസ്തുക്കളും അരയിൽ തുണികൊണ്ട് കെട്ടി സൂക്ഷിക്കുന്ന രീതിയുണ്ടായിരുന്നു. നീളമുള്ള സോക്സുകളിലും ബൂട്ടുകളിലും കോട്ടിന്റെ നീളൻ കൈകളിൽ വരെ ആളുകൾ പണം ഒളിപ്പിച്ചിരുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ അക്കാലത്ത് പോക്കറ്റിന്റെ കാര്യത്തിൽ കാര്യമായ വിവേചനങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, സ്ത്രീയും പുരുഷനും ഏതാണ്ട് തുല്യരായിരുന്നു!
വിപ്ലവവും വിവേചനത്തിന്റെ തുടക്കവും
1600കളിലാണ് പോക്കറ്റ് ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ വലിയ വിപ്ലവം നടക്കുന്നത്. തയ്യൽക്കാർ വസ്ത്രങ്ങളിൽ പോക്കറ്റുകൾ തുന്നിച്ചേർക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെയാണ് അസമത്വത്തിന്റെ തുടക്കം. പുരുഷന്മാരുടെ കോട്ടുകളിലും പാന്റ്സുകളിലും വളരെ സൗകര്യപ്രദമായി പോക്കറ്റുകൾ തുന്നിച്ചേർക്കപ്പെട്ടു. അവർക്ക് പണം, താക്കോൽ, പുകയില, നോട്ട്ബുക്ക് എന്നിവയെല്ലാം എളുപ്പത്തിൽ കൊണ്ടുനടക്കാമായി. എന്നാൽ സ്ത്രീകളുടെ പോക്കറ്റുകൾ വസ്ത്രങ്ങൾക്ക് ഉള്ളിലായി, ഒന്നിലധികം പെറ്റിക്കോട്ടുകൾക്കിടയിൽ അരയിൽ കെട്ടിവെക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു. പുറത്തുപോകുമ്പോൾ സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ പോക്കറ്റിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും എടുക്കണമെങ്കിൽ അക്ഷരാർഥത്തിൽ വസ്ത്രം അഴിക്കേണ്ട അവസ്ഥയായിരുന്നു!
1790കളോടെ ശരീരത്തോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ ഫാഷനായതോടെ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ആ പഴയ ഉൾപ്പോക്കറ്റുകൾ പൂർണ്ണമായി അപ്രത്യക്ഷമായി. പകരം ‘റെറ്റികുൾസ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെറിയ അലങ്കാര ബാഗുകൾ നിലവിൽവന്നു. ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവ കാലത്ത്, സ്ത്രീകൾ വിപ്ലവകരമായ രേഖകൾ ഒളിപ്പിച്ചുകടത്തുന്നത് തടയാനായി അവരുടെ പോക്കറ്റുകൾ നിരോധിച്ചുവെന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു. പണവും വസ്തുക്കളും ഭർത്താക്കന്മാർ കൊണ്ടുനടക്കുമെന്നും, സ്ത്രീകൾ വീടിനുള്ളിൽ ഒതുങ്ങേണ്ടവരാണെന്നുമുള്ള പുരുഷാധിപത്യ ചിന്താഗതി ഇവിടെ വേരുറപ്പിച്ചു.
ഹാൻഡ്ബാഗ് വ്യവസായത്തിന്റെ തഴച്ചുവളർച്ച
പിന്നീട് ഫാഷൻ വ്യവസായം പോക്കറ്റുകൾ സ്ത്രീകൾക്ക് ആവശ്യമില്ലെന്ന ധാരണ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. പോക്കറ്റുകൾ വെച്ചാൽ സ്ത്രീകളുടെ ശരീരവടിവ് നഷ്ടപ്പെടുമെന്നും, ഇടുപ്പിന്റെ വലിപ്പം കൂടുതലായി തോന്നിക്കുമെന്നും അവർ പറഞ്ഞുപരത്തി. ഇതിന്റെ മറവിൽ ഹാൻഡ്ബാഗ് വ്യവസായം തഴച്ചുവളർന്നു. പോക്കറ്റുകൾ ഇല്ലാതായതോടെ സ്ത്രീകൾക്ക് തങ്ങളുടെ സാധനങ്ങൾ കൊണ്ടുനടക്കാൻ ഹാൻഡ്ബാഗുകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നു. ഹാൻഡ്ബാഗ് ഒരു സ്റ്റാറ്റസ് സിംബലായി മാറിയതോടെ പോക്കറ്റുകൾ വീണ്ടും തഴയപ്പെട്ടു.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്: പോക്കറ്റുകൾക്കായുള്ള പോരാട്ടം
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഈ അനീതിക്കെതിരെ സ്ത്രീകൾ ശബ്ദമുയർത്തി. 1800കളിൽ ‘റാഷണൽ ഡ്രസ്സ് സൊസൈറ്റി’ പോലെയുള്ള സംഘടനകൾ കൂടുതൽ പ്രായോഗികമായ വസ്ത്രങ്ങൾക്കായി പ്രചാരണം നടത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി 1910ൽ ആറ് പോക്കറ്റുകളുള്ള ഒരു ‘സഫ്രഗെറ്റ് സ്യൂട്ട്’ തന്നെ ഫാഷൻ ലോകത്ത് തരംഗമായി. ലോകമഹായുദ്ധങ്ങളുടെ കാലത്ത് സ്ത്രീകൾ ധാരാളമായി ജോലിക്ക് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ, പ്രായോഗികതയ്ക്കായി വലിയ പോക്കറ്റുകളുള്ള പാന്റുകൾ അവർ ധരിച്ചുതുടങ്ങി.
യുദ്ധത്തിന് ശേഷം സ്കിന്നി ജീൻസുകളുടെയും സ്ലിം ഫിറ്റ് വസ്ത്രങ്ങളുടെയും കടന്നുവരവോടെ പോക്കറ്റുകൾ വീണ്ടും ചെറുതായി. ഇന്ന് പുരുഷന്മാരുടെ പോക്കറ്റുകളിൽ വലിയ ഫോണും പേഴ്സും കൊള്ളുമ്പോൾ, സ്ത്രീകളുടെ ജീൻസിലെ പോക്കറ്റുകളിൽ ഒരു എടിഎം കാർഡ് പോലും വയ്ക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. എന്നാൽ ഇന്ന് ഇൻഡിപെൻഡന്റ് ഫാഷൻ ബ്രാൻഡുകളും തയ്യൽ കമ്യൂണിറ്റികളും വലിയ പോക്കറ്റുകളുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്കായി പുറത്തിറക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സ്വന്തം വസ്ത്രങ്ങളിൽ പോക്കറ്റുകൾ തുന്നിച്ചേർക്കുന്നത് ഇന്ന് ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യ പ്രഖ്യാപനം കൂടിയായി പലരും കാണുന്നു.
അതുകൊണ്ട്, അടുത്ത തവണ വസ്ത്രങ്ങൾ വാങ്ങുമ്പോൾ അതിലെ പോക്കറ്റുകളിലേക്ക് ഒന്ന് സൂക്ഷിച്ചു നോക്കുക. കാരണം, അത് വെറുമൊരു തുണിക്കഷണമല്ല, കാലങ്ങളായി നടന്ന ഒരു വലിയ സ്വാതന്ത്ര്യ പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ് ആ പോക്കറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്!
